Ересек адам ретінде ойланыңыз:
Сіз әлеуметтік желіде отырсыз, хабарлама жазып немесе ойын ойнап жатырсыз... Сол кезде біреу қолыңыздан телефоныңызды алса, не сезінесіз? Сірә, ыңғайсызданып, қарсылық білдірер едіңіз. Дәл осындай жағдай балаларға да қатысты.
Күштеп алудың орнына диалог құру
- Құрылғыны күштеп алу балада ашу, реніш және сенімсіздік сезімдерін тудырады.
- Бұл жағдай ата-ана мен бала арасындағы байланысты әлсіретіп, қарым-қатынасты үзуі мүмкін.
- Балаңыз «Анам/әкем қолымнан телефонымды алады» деген ойды іштей қабылдағанда, сізден алыстауға бейімделуі мүмкін.
Салауатты балама: Ортақ шешім
- Құрылғыны пайдалану уақытының аяқталуы керек екендігі туралы алдын-ала сөйлесу - ең дұрыс тәсіл.
- Баланың өз еркімен құрылғыны өшіруі оның жауапкершілік сезімін де, өзін-өзі бақылау дағдысын да дамытады.
- Бұл тәсіл жазалау емес, бағыт-бағдар беретін ата-ана үлгісі болып табылады.
«Бірақ менің балам қоймайды» дейтін ата-аналар үшін
- Мәселе көбінесе балада емес, үйдегі экранға қарау әдеттерінің нәтижесінде болады.
- Зерттеулер ата-аналардың балалардан гөрі экранға көбірек қарайтынын көрсетеді.
- Егер балаңыздың экран уақытын азайтқыңыз келсе, алдымен өзіңіздің экран уақытыңызды азайтуыңыз керек.
Экранды пайдалануда психологиялық денсаулық үшін 4 алтын ереже
- Экрансыз тамақтану: Отбасылық дастархан – бетпе-бет қарым-қатынас пен байланыс орнату уақыты.
- Экрансыз бір сағат: Күн сайын, әсіресе кешкі уақытта бір сағат бойы экраннан аулақ болу.
- Экрансыз бір кеш: Аптасына кем дегенде бір кешті толығымен экрансыз өткізу.
- Экрансыз бір күн: Айына кем дегенде бір күн бүкіл отбасымен экран детоксын жасау.
Бұл неге соншалықты маңызды?
- Экранды кенеттен өшіру балада стресс гормондарын (кортизол) жоғарылатып, қақтығыс ықтималдығын арттырады.
- Бірлесіп белгіленген ережелер баланың психологиялық тұрақтылығын да, отбасы ішіндегі сенімді де күшейтеді.
- Экрансыз уақыт баланың шынайы өмірдегі әлеуметтік дағдыларын, зейін салу уақытын және эмоционалдық интеллектісін дамытады.
Балаңыздың экранмен қарым-қатынасын салауатты етудің жолы – оның қолынан құрылғыны жұлып алу емес, үлгі болу, бағыт-бағдар беру және бірлесіп шектеулер қою.